Moda na 3D wchodzi do astronomii
2 kwietnia 2010, 17:00O przewadze kina 3D nad tradycyjnym przekonał się (albo nie) każdy, kto oglądał w kinie Awatara. Okazuje się, że trójwymiar może oddać realne korzyści również nauce. Astronomowie sporządzili trójwymiarową wizualizację supernowej.
Głos z kosmicznych zaświatów. Martwy satelita nadał sygnał po dziesięcioleciach
23 czerwca 2025, 07:01Niedawno astronomowie usłyszeli głos z kosmicznych zaświatów. Potężny krótkotrwały impuls na chwilę przyćmił wszystkie źródła sygnałów radiowych. Clancy James z australijskiego Curtin University i jego zespół skanowali nieboskłon za pomocą Australian Square Kilometre Array Pathfinder (ASKAP) – zestawu 36 radioteleskopów znajdujących się w Zachodniej Australii – odebrali krótki, bardzo silny sygnał.
Taniec galaktyk: Webb znalazł jeden z najbardziej gęstych regionów we wczesnym wszechświecie
21 października 2022, 05:51Teleskop Webba przyłapał masywne galaktyki podczas procesu tworzenia przez nie gromady skupionej wokół ekstremalnie czerwonego kwazara. Zaskakujące odkrycie pozwoli nam lepiej zrozumieć, jak we wczesnym wszechświecie dochodziło do tworzenia gromad galaktyk i powstania wszechświata takiego, jakim znamy go dzisiaj.
Gwiazda PicII-503 zawiera unikatowe informacje o II populacji gwiazd
31 marca 2026, 10:18Gwiazda PicII-503 to obiekt jedyny w swoim rodzaju. Położona na obrzeżach galaktyki karłowatej Pictor II zawiera skrajnie mało żelaza, o ponad 40 000 razy mniej niż Słońce. To sygnatura świadcząca o tym, że PicII-503 należy do jednej z pierwszych populacji gwiazd, jakie powstały po Wielkim Wybuchu. Badający ją astronomowie zauważyli też, że występuje w niej olbrzymia ilość węgla, dzięki czemu niezwykła gwiazda jest też brakującym elementem łączącym bogate w węgiel gwiazdy w halo Drogi Mlecznej z bardzo starymi galaktykami karłowatymi.
Czarna dziura w gęstym kokonie – niezwykły obiekt z wczesnego wszechświata
17 sierpnia 2026, 10:11Astronomowie z MIT, University of Hawai‘i, Uniwersytetu w Genewie, Instytutu Astronomii im. Maxa Plancka i innych ośrodków, korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), natrafili na obiekt, jakiego nigdy wcześniej nie obserwowano. To jaskrawoczerwona plamka widoczna we wczesnym wszechświecie, która powstała zaledwie około 660 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Rozmiarami przypomina ogromną gwiazdę wielkości naszego Układu Słonecznego, ale emituje sto miliardów razy więcej energii, niż jakakolwiek gwiazda mogłaby wyprodukować w procesie syntezy jądrowej.
Okrzyk kijanki
15 kwietnia 2010, 08:38Gdy zostają zaatakowane, kijanki żaby rogatej (Ceratophrys ornata) wydają słyszalny krzyk. Krótki metaliczny dźwięk pojawia się tylko w warunkach silnego stresu. To pierwszy odnotowany przypadek używania przez larwę kręgowca dźwięków do komunikacji podwodnej.
Muzyczna mnemonika skuteczna w demencji
26 maja 2010, 08:44Jeśli będziemy śpiewać starszym ludziom z demencją, pomożemy im w tworzeniu nowych wspomnień (Neuropsychologia).
Przebył ponad pół wszechświata i trafił w Ziemię. Zarejestrowano najstarszy i najpotężniejszy FRB
23 października 2023, 06:01Tajemnicze szybkie rozbłyski radiowe (FRB) znamy od 2007 roku. W ciągu tych 16 lat zarejestrowaliśmy setki takich wydarzeń. Teraz naukowcy udokumentowali najstarszy i najpotężniejszy z nich. FRB 20220610A był kilkukrotnie potężniejszy niż przeciętny rozbłysk, a gdy zidentyfikowano jego źródło okazało się, że ma ono przesunięcie ku czerwieni z=1. To oznacza, że znajduje sie 8 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Rozbłysk niósł ze sobą też gigantyczną ilość energii
NASA prosi internautów o pomoc w dokumentowaniu zanieczyszczenia nieba przez satelity
5 marca 2020, 05:02Elon Musk i jego SpaceX rozpoczęli umieszczenie na niskiej orbicie okołoziemskiej dziesiątków tysięcy niewielkich satelitów. Podobne plany mają i inne firmy. Działania takie na zawsze zmienią nocne niebo nad naszą planetą. Astronomowie obawiają się, że poważnie zakłóci to prowadzenie obserwacji. NASA prosi internautów o pomoc w dokumentowaniu problemu.
Globalna sieć radioteleskopów szukała źródła fali grawitacyjnej. Okazało się, że to efekt zlania 2 gwiazd neutronowych i zabłyśnięcia kilonowej
25 lutego 2019, 10:07Radioteleskop RT-32 w podtoruńskich Piwnicach znalazł się w globalnej sieci 33 radioteleskopów, utworzonej do obserwacji źródła fali grawitacyjnej wykrytej w 2017 r. Zaskakujące wyniki badań zostały opisane na łamach prestiżowego czasopisma Science, a jednym z autorów publikacji jest dr Marcin Gawroński z Centrum Astronomii UMK.
